เมทาโดน (Methadone) เป็นยาในกลุ่มโอปิออยด์ออกฤทธิ์ยาว ที่ประเทศไทยจัดเป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 2 คือมีประโยชน์ทางการแพทย์แต่ต้องอยู่ภายใต้การควบคุมและสั่งจ่ายโดยแพทย์เท่านั้น ใช้กันมาตั้งแต่ทศวรรษ 1950 และปัจจุบันองค์การอนามัยโลก (WHO) ยังคงแนะนำการบำบัดด้วยเมทาโดน (Methadone Maintenance Treatment) เป็นหนึ่งในแนวทางหลักของการรักษาผู้ที่มีปัญหาการติดสารกลุ่มโอปิออยด์

หลักการทำงานของเมทาโดน
เมทาโดนออกฤทธิ์ที่ตัวรับโอปิออยด์แบบเดียวกับสารเสพติดอื่นในกลุ่มนี้ แต่ออกฤทธิ์นานกว่าและสม่ำเสมอกว่า เมื่อแพทย์ปรับขนาดยาให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล เมทาโดนจะช่วยลดความอยากยาและบรรเทาอาการถอนยา โดยไม่ทำให้เกิดอาการเมาหรือเคลิ้มสุขแบบที่สารเสพติดผิดกฎหมายให้ ทำให้ผู้ป่วยสามารถใช้ชีวิตประจำวัน ทำงาน และดูแลครอบครัวได้ตามปกติ

ทำไมต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด
ขนาดยาที่เหมาะสมแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับระดับการติดสาร สุขภาพโดยรวม และการตอบสนองต่อยา แพทย์เฉพาะทางจะเป็นผู้ประเมิน คำนวณ และปรับขนาดยาอย่างค่อยเป็นค่อยไป พร้อมติดตามอาการอย่างสม่ำเสมอ เพื่อความปลอดภัยสูงสุดและป้องกันความเสี่ยงจากการใช้ยาเกินขนาด

เป้าหมายของการบำบัดด้วยเมทาโดน

• ลดอาการอยากยาและอาการถอนยา
• ลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น การใช้สารผิดกฎหมายหรือการฉีดสารเข้าเส้นเลือด
• ให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิต ทำงาน และเรียนหนังสือได้ตามปกติ
• เป็นสะพานเชื่อมสู่การบำบัดด้านจิตใจและการฟื้นฟูในระยะยาว